Isparta, Türkiye’nin elma bahçesi ve gül diyarı olmanın ötesinde, aynı zamanda önemli bir yeşil enerji rezervi üzerinde konumlanan stratejik bir şehirdir. Geleneksel anlayışta “bertaraf edilmesi gereken bir yük” olarak görülen organik atıklar, döngüsel ekonomi yaklaşımı içinde kentin enerji bağımsızlığına ve sürdürülebilir kalkınmasına hizmet eden değerli bir hammaddeye dönüşmektedir. Bu rapor, kentsel ve endüstriyel organik atıkların enerjiye dönüşüm potansiyelini, ekonomik maliyetlerini ve çevresel kazanımlarını bilimsel ve resmi veriler ışığında ele almaktadır.

Türkiye genelinde uygulanan Sıfır Atık Projesi kapsamında Isparta, gıda ve organik atık yönetiminde öncü illerden biri olma yönünde önemli adımlar atmaktadır.
Isparta ili, tarımsal üretim ve sanayi kapasitesi bakımından Türkiye’nin önde gelen bölgeleri arasında yer almakta; özellikle elma ve gül üretimiyle ulusal ve uluslararası pazarda güçlü bir konumda bulunmaktadır. Bu yüksek üretim hacmi, beraberinde önemli miktarda organik atık oluşumunu da getirmektedir. Meyve hurda atıkları, gül posası, meyve suyu ve işleme tesisleri kaynaklı organik artıklar hem çevresel sürdürülebilirlik hem de ekonomik katma değer üretimi açısından stratejik bir potansiyele sahiptir.

Bu rapor, Isparta ilinde 2021–2025 döneminde oluşan organik atıkları; özellikle meyve hurda atıkları, gül posası ve meyve suyu sanayi atıkları özelinde, resmî kurumlar tarafından yayımlanan güncel istatistikler temelinde analiz etmektedir. Ayrıca söz konusu atıkların değerlendirilmesine yönelik üç farklı yatırım senaryosu (kompost üretimi, biyogaz üretimi ve yem katkı maddesi üretimi) için teknik ve örnek finansal fizibilite çalışmaları yapılmıştır. Her bir senaryo için yatırım maliyetleri, yıllık işletme giderleri, gelir projeksiyonları ve geri dönüş süreleri ortaya konulmuştur.

Raporun sonunda, Isparta’nın organik atıklarını ekonomik değere dönüştürebilmesi için karar vericilere yönelik politika önerileri ve uygulanabilir bir yol haritası sunulmaktadır. Amaç; çevresel sorumluluğu ekonomik kazançla buluşturan, sürdürülebilir, yenilikçi ve yerel kalkınmayı destekleyen bir atık yönetim modeli geliştirilmesine katkı sağlamaktır.

Yunus Karabulut
Fikir Isparta
Şubat 2025