ISPARTA EKONOMİSİNİN ALTIN YILLARINDAN KATMA DEĞER ÇAĞINA YOLCULUĞU (1970–2025)

Bu çalışma, Anadolu’nun içlerinde yer alan bir kentin, sınırlı nüfusuna ve yüzölçümüne rağmen, belirli bir tarihsel dönemde nasıl ulusal ölçekte stratejik bir ekonomik aktöre dönüştüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. 1970–1972 yılları arasında Isparta’nın Türkiye ihracatı içindeki olağanüstü payı; yalnızca sayısal bir başarı değil, aynı zamanda yerel üretim gücünün, uzmanlaşmanın ve emek yoğun modellerin dış ticarette nasıl belirleyici olabildiğinin çarpıcı bir örneğidir.


Bu çalışmada, Isparta’nın söz konusu “Altın Yıllar”ı; nüfus verileri, resmî istatistikler, il yıllıkları, oda kayıtları ve akademik çalışmalar ışığında ele alınmış; halıcılık ve gülyağı üretimi ekseninde şekillenen ihracat başarısının arka planı çok boyutlu biçimde incelenmiştir. Çalışma, yalnızca geçmişin bir dökümünü sunmakla yetinmemekte; aynı zamanda bu tarihsel deneyimin, günümüz bölgesel kalkınma politikaları açısından ne tür dersler barındırdığını da tartışmaya açmaktadır.


Isparta’nın 1970’lerde ulaştığı ihracat oranları, günümüz koşullarında dahi istisnai niteliktedir. Nüfus ağırlığının yaklaşık on katı bir ihracat payına ulaşabilmiş olması, kentin halı ve gülyağı gibi yüksek katma değerli ürünlerde kurduğu uzmanlaşmanın ve küresel pazarlara entegrasyonunun doğrudan sonucudur. Bu yönüyle eser, yalnızca yerel bir iktisat tarihi çalışması değil; Anadolu kentlerinin potansiyelini anlamaya yönelik daha geniş bir çerçevenin parçasıdır.


Çalışmanın son bölümlerinde, Isparta’nın 1980 sonrası yaşadığı yapısal dönüşüm, kaçırılan fırsatlar ve güncel teşvik politikaları çerçevesinde geleceğe yönelik stratejik öneriler ele alınmıştır. Amaç, “Altın Çağ’ı nostaljik bir hatıra olarak değil; doğru politika, teşvik ve kurumsal mimariyle yeniden üretilebilecek bir kalkınma modeli olarak değerlendirmektir.


Bu eser; iktisat tarihi araştırmacılarına, bölgesel kalkınma çalışanlarına, yerel yöneticilere ve Anadolu ekonomisinin dönüşümünü anlamak isteyen tüm okuyuculara katkı sunması temennisiyle hazırlanmıştır.


YUNUS KARABULUT
Fikir Isparta